woensdag 5 juli 2017

Hopelijk zal het recht zegevieren in zaak tegen president Desi Bouterse

'Veroordeeld voor drugshandel en witwassen, verdachte van moord, je kan er president mee worden, in Suriname'

OPINIE - Marcel Pheijffer / Het Financieele Dagblad (Bron foto: Waterkant.net)


We schrijven april 1992. Ik was — 24 jaar oud — nog geen jaar werkzaam bij de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (Fiod) en werd bij de directeur van deze dienst ontboden. ‘Kan je omgaan met teleurstellingen?’ vroeg hij. ‘Hoezo?’ was mijn wedervraag. Wat bleek: bij een politieteam zochten ze een forensisch accountant voor de uitvoering van een politiek zeer gevoelig onderzoek, namelijk naar de praktijken en mogelijke drugshandel van de Surinaamse legerleider Desi Bouterse.

De Fiod-directeur gaf aan dat hij mij op het oog had. Hij vertelde dat het onderzoek mij veel tijd en energie zou kosten en dat de uitkomst van alle arbeid, mede vanwege politieke redenen, zeer ongewis was. Doorzettingsvermogen, creativiteit én het kunnen omgaan met teleurstellingen, waren voor dit onderzoek belangrijke kwalificaties.

Natuurlijk liet ik deze kans niet lopen en zei volmondig ja. Ik kwam terecht in het CoPa-team: Cocaïne-Paramaribo. Als accountant onderzocht ik samen met diverse collega’s de geld- en goederenstromen tussen Nederland en Suriname. Legale stromen streepten we weg en wat resteerde was in eerste instantie een groot vraagteken.

We ontrafelden een systeem van ‘Surinaams bankieren’, een voorbeeld van ‘underground banking’. Het onderzoek naar geld- en goederenstromen bracht ons bij een smeergeldaffaire waarbij twee Nederlandse bedrijven waren betrokken. Zij betaalden smeergeld aan machthebbers van politieke partijen en aan de toenmalige president van de Centrale Bank van Suriname. Smeergeld om opdrachten binnen te halen. Het volgen van de daarmee gemoeide geldstromen leidde onder meer naar de bankrekening van de vrouw van Bouterse. De ontdekking daarvan leverde een euforisch moment in het onderzoek op.

Uiteindelijk ontrafelden we een financieel netwerk, onderzochten vele bankrekeningen, liepen aan tegen chequeverkeer van enorme omvang en konden zo een belangrijke bijdrage leveren aan het bewijs van de betrokkenheid van Bouterse bij drugshandel en witwassen. Hetgeen uiteindelijk heeft geleid tot diens veroordeling. Zijn gevangenisstraf heeft hij echter (nog) nooit uitgezeten. Het was het type teleurstelling waar de Fiod-directeur op doelde.

Maar, het onderzoek leverde ook vele mooie momenten op die ik nooit zal vergeten. Zoals die keer dat ik met een officier van justitie in Miami was voor overleg met de Amerikaanse autoriteiten. Nederland en Amerika hadden samen een undercoveroperatie op touw gezet, waarbij we erin slaagden een criminele organisatie te ontmantelen die een partij van 30 ton hasj wilde verschepen. De actie leidde tot de arrestatie van diverse Nederlandse en Amerikaanse betrokkenen. Toen de officier en ik dat ’s avonds in een restaurant in Miami met een diner bezegelden, stapte een hoofdverdachte in het CoPa-onderzoek het restaurant binnen. Hij dacht vast dat we er voor hem waren en hem wilden arresteren: hij wist niet hoe snel hij weg moest komen. Een hilarisch moment.

Zo’n tien jaar geleden mocht ik een cursus voor accountants in Suriname verzorgen. Ik verbleef in hotel Torarica, gelegen naast Fort Zeelandia. De plek van de ‘decembermoorden’ — waarbij in 1982 15 prominente tegenstanders van het militaire regime werden vermoord — waarvoor Bouterse verantwoordelijk wordt gehouden. Ik wilde het Fort bezoeken, maar kon het niet. Door mijn hoofd spookten de verslagen die ik in verband met het CoPa-onderzoek had gelezen van getuigen van de afslachting die daar had plaatsgevonden. Met gruwelijke details, bijvoorbeeld over het afsnijden van geslachtsdelen van degenen die kort nadien zijn vermoord.

Bij een soortgelijk bezoek aan Suriname een paar jaar geleden, verbleef ik weer in Torarica. Het was er druk, veel militairen met bewapening in de hotellobby. Ik vroeg aan een bediende wat er was. ‘De heer Bouterse verblijft hier. Volgende week wordt hij onze president en hij ontvangt hier de kandidaten voor ministersposten.’ Om te vervolgen: ‘Uw kamer is juist onder die van hem.’ Een ‘fijne’ mededeling, zo dichtbij Bouterse was een (voormalig) lid van het CoPa-team vermoedelijk nog nooit geweest.

Veroordeeld voor drugshandel en witwassen. Verdachte van moord. Je kan er president mee worden. Althans in Suriname. Het onderzoek naar de decembermoorden heeft vele jaren geduurd. De officier van justitie heeft onlangs 20 jaar gevangenisstraf tegen Bouterse geëist. Diens repliek: ‘Als God mij op deze plek heeft neergezet, welke rechter komt mij hier dan weghalen?’.

Binnenkort doet de rechter uitspraak. Ik hoop dat het recht zal zegevieren en ieders teleurstelling over de misse daden van Bouterse enigszins zal wegspoelen.

Marcel Pheijffer is hoogleraar accountancy aan de universiteiten van Nyenrode en Leiden.

Ter extra informatie:
https://www.groene.nl/artikel/de-bouterse-connectie
http://www.digibron.nl/search/detail/012df33993cfaf1642ac71d3/niet-de-drugs-maar-de-organisatie-is-interessant
http://www.nickerie.net/News2015/2015-09-14%20-%20Marcel%20Nelom%20-%20%20het%20hele%20leger%20draaide%20om%20de%20cocaine.htm
http://www.volkskrant.nl/archief/ex-legerleider-suriname-zou-betrokken-zijn-bij-criminele-organisatie-cocaine-team-onderzoekt-rol-bouterse~a381126/
https://www.vn.nl/de-amerikaanse-deal-met-bouterse/
http://www.meesterenknegt.nl/14/
https://www.trouw.nl/home/copa-team-had-bouterse-al-in-1989-in-het-vizier~a6465e74/
https://www.nrc.nl/nieuws/2016/09/15/bouterse-ontving-escobar-in-paleis-4249905-a1521629

0 comments:

Een reactie plaatsen